Inl. Adaptieve Systemen

Marco Wiering

	Marco op de Uithof (nu: Utrecht Science Park). De datum van de foto is onbekend, het moet ergens rond 2008 zijn geweest.

Een voorloper van het vak Natuur & Berekening, genaamd Inl. Adaptieve Systemen, werd in 2000 opgericht door dr. Marco Wiering. Geloof het of niet, maar Inl. Adaptieve Systemen bestreek nog veel meer als N&B nu, waaronder verschillende onderwerpen in machine learning (meestal uit het gelijknamige boek van Tom Mitchell), en reinforcement learning (Marco's specialiteit). Deze onderwerpen zijn inmiddels ondergebracht in de KI nivo 2 cursus “machinaal leren”.

In 2008 vertrok Marco naar Technische Cognitiewetenschappen Groningen voor een tenure track. Dit is een aanstelling met uitzicht op een hoogleraarspositie. Naar aanleiding van zijn vertrek bood ik aan zijn vak Inl. Adaptieve Systemen over te nemen, en de opleiding KI honoreerde dat (of was allang blij dat iemand het wilde doen, het is maar hoe je het bekijkt, i.h.a. is men er niet zo happig op andermans vak over te nemen, en dit vak had toen een duidelijke signatuur). Bij ons afscheid gaf Marco mij een CD met daarop een kopie van zijn IAS directory. En dat was dat.

Bij overname besloot ik IAS volgens een iets (niet heel veel) andere lijn in te richten: pure (i.e., statistische) machine learning er uit, dat ging naar de KI nivo 2 cursus “machinaal leren”, en “nature inspired computing” er in. Om dit armslag te geven werd Gary Flakes' boek “The Computational Beauty of Nature” geadopteerd. Uiteindelijk kwam de verandering van het vak in 2008 concreet neer op een toevoeging van wat elementaire berekenbaarheidstheorie (H3 Flake), en een uitleg over optimalisatie middels slime mold (H17 Flake). Meer heb ik niet aan het vak willen veranderen. Ongeveer 1,5 jaar later ontving ik van Marco een mail waarin hij me complimenteerde met de nieuwe opzet. Dat was motiverend. Ik vatte het ook op als een goedkeuring.

Zoals al eerder vermeld schoof in de loop der jaren het vak steeds meer op naar wat Natuur & Berekening nu is. In 2024 werd het vak uiteindelijk hernoemd.

Marco overleed onverwachts in 2021. Er zijn herinneringen opgesteld door Lambert Schomaker en de Universiteit Utrecht. Hier wat herinneringen van mij. Toen Marco in 1999 bij ons aanschoof tijdens een lunch in het Educatorium dacht ik eerst dat het een student was. Hij was extreem casual gekleed, en in niets herkenbaar als universitair docent. Hij vergaf het me en het werd een leuke lunch. Als ik Marco in de jaren daarna zag, deed hij mij altijd aan Kurt Cobain denken: hetzelfde blonde haar en dezelfde wildheid—authentiek of gecultiveerd, daar ben ik nooit achter gekomen.

Die eigenzinnige stijl vertaalde zich ook naar zijn werk; hij dacht buiten de gebaande paden. Hoewel we tussen 1999 en 2008 niet veel formeel samenwerkten, bleven we elkaar regelmatig zien en wist hij precies waar ik mee bezig was (toendertijd formele argumentatie). Zo suggereerde hij op een dag een kruising tussen formele argumentatie en neurale netwerken. Hij kwam ook met een naam: ANNA (artificial neural network argumentation). Ik werkte zijn idee uit, en het resultaatje is hier te vinden. Helaas is het ongedocumenteerd. Het is één van die projecten waar we eigenlijk nog eens een artikel over hadden moeten schrijven. Hoewel dat er niet meer van is gekomen, blijft het een mooi voorbeeld van Marco's creativiteit en zijn vermogen om onverwachte verbindingen tussen vakgebieden te leggen.

Heb jij hulp nodig? Dan kun je contact opnemen met Stichting 113 via 0900-0113 (24/7 bereikbaar) en 113.nl.